محمد الريشهري ( تلخيص غلامعلى )

29

گزيده دانش نامه امير المؤمنين ( ع ) ( فارسى )

پس ماجرا [ ى نام‌گذارى ] را از سهل ، جويا شدم و گفتم : اى ابو عبّاس ! آن ماجرا چه بود ؟ گفت : على عليه السلام به نزد فاطمه عليها السلام رفت . سپس بيرون آمد و در مسجد خوابيد . پيامبر صلى الله عليه و آله به فاطمه فرمود : « پسر عمويت كجاست ؟ » . گفت : در مسجد است . پس به سوى او رفت و ديد كه ردايش از پشتش افتاده و خاك بر پشتش نشسته است . پس شروع به زدودن خاك از پشت او كرد و مىفرمود : « اى ابو تراب ، بنشين ! اى ابو تراب ، بنشين ! » . « 1 » ز - لقب‌ها ژرفاى اقيانوس شخصيت على عليه السلام را دسترس نيست و ابعاد عظيم شخصيت آن چهرهء بىبديل تاريخ ، يافتنىنيست . امام عليه السلام ، القاب « 2 » و اوصاف بسيارى دارد كه هر كدام ، اشاره‌اى دارند به بُعدى از ابعاد والاى علمى ، عملى ، فرهنگى ، اجتماعى ، معنوى و سياسى شخصيت او . بسيارى از اين القاب ، به روزگار پيامبر خدا شناخته شده بود ، كه پيامبر خدا ، امام عليه السلام را بدانها خطاب مىكرد . برخى از اين القاب چنين‌اند : « أعلمُ الامّة » ، « أقضَى الامّة » ، « أوّلُ مَن أسلَمَ » ، « أوّلُ مَن صلّى » ، « خير البشر » ، « أمير المؤمنين » ، « إمام المتّقين » ، « قائد الغُرِّ المُحَجَّلين » ،

--> ( 1 ) . صحيح البخارى : ج 3 ص 1358 ح 3500 . در برخى از منابع آمده است كه ميان امام على عليه السلام و فاطمه عليها السلام اختلافى پديد آمد و على عليه السلام خانه را با ناراحتى ترك كرد و به حالت قهر در مسجد خوابيد و چون غبارآلود شد ، ابوتراب نام گرفت ؛ امّا مسلّم است كه اين بخش از متن موجود ، مجعول است و به وسيلهء دشمنان و معاندان امام على و فاطمه عليهما السلام ساخته و پرداخته شده است ؛ زيرا آن دو بزرگوار ، هر دو معصوم و از اين گونه امور ، مبرّا هستند و افزون بر اين ، امام على عليه السلام خود ، پس از شهادت فاطمه عليها السلام فرمود : « او هرگز مرا خشمناك نكرد » . ( 2 ) . لقب ، غير از كنيه است و همان صفت مشهورى است كه براى ستايش يا نكوهش شخص به كارمىرود ، مانند صادق و كذّاب .